ANKRAJ SİSTEMLERİ

TEMEL BİLGİLER: ANKRAJ SİSTEMİNİ ANLAMAK

Yüksekte çalışan kişiler, Ankraj Sistemleri’nin güvenlik açısından ne kadar hayati olduğunu bilir. Bu sistemler, ister yüksekte çalışanlar isterse macera tutkunları için, bireyi desteklemek, pozisyonunu belirlemeye yardımcı olmak, hareketlerini koordine etmek ve olası düşmelere karşı koruma sağlamakla görevlidir.

Ankraj Sistemi, Kişisel Düşüş Durdurma Sistemi (KDDS)’nin bir parçası olan bileşenler bütününe verilen isimdir. Bu sistem, bireyin güvenliğini, hareket kabiliyetini ve stabilitesini sağlamak amacıyla hem çalışma hem de spor ortamlarında kullanılır. Ankraj sistemi; ankrajlar, ankraj cihazları ve bağlantı ekipmanlarından oluşur.

Ankraj sisteminin temel görevi, bir düşüş sırasında uygulanan maksimum kuvvete dayanabilmektir. Sistem bileşenleri, bireyin stabilitesini sağlamak amacıyla halatlar ve/veya çelik kablolar (yaşam hatları olarak da adlandırılır) aracılığıyla sabit bir yapıya bağlanır. Böylece olası düşüşler önlenmiş olur.

Tüm ankraj sistemleri belirli asgari kullanım gereksinimlerini karşılamalıdır. Sistem düzenli denetimlerden geçmeli ve yalnızca eğitimli profesyoneller tarafından kurulmalıdır. Bu profesyoneller arasında Seviye 3 İple Erişim Teknisyenleri (IRATA) veya iş Güvenliği Uzmanları (yetkinliğini kanıtlamış) bulunur.

Ankraj Sisteminde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Ankraj sisteminin veya herhangi bir bileşeninin üretici firmanın yazılı onayı olmadan değiştirilmemesi gerektiğini unutmamak önemlidir. Çünkü yapılan değişiklikler, ankraj sisteminin performansını olumsuz etkileyebilir.

Ayrıca, ankraj cihazlarının aynı türde olması gerekmez. Örneğin, yaşam hattı, uygun şekilde seçilmiş ve monte edilmiş bir göz cıvatasına (eyebolt) bağlanabilir. Bu, sistemin farklı yapı elemanlarına ve çalışma ortamlarına uyarlanmasını sağlar. Önemli olan, her ankraj noktasının güvenli ve standartlara uygun olmasıdır.

Bazı ankraj cihazları, enerjiyi emmek amacıyla düşük yüklerde bilinçli olarak deformasyona uğrayacak şekildetasarlanmıştır. Bu tür ankraj cihazları kullanılmadan önce, üreticiden onay alınmalıdır. Bu onay, cihazın iple erişimi ve kurtarma işlemleri için uygun olduğunu doğrulamalıdır. Çünkü bilinçli olarak deforme olan ankraj cihazları, genellikle yalnızca tek bir düşüş durdurma yükü için tasarlanmıştır. Oysa ip erişimi sırasında maruz kalınan düşük sürekli yükler, cihazın erken deformasyona uğramasına ve enerji emme işlevinin bozulmasına neden olabilir.

Ankraj sistemleri aşağıdaki amaçlar için kullanılır:

• Düşüş durdurma
• Hareket kısıtlaması
• Çalışma konumlandırma ve iple erişimi

İyi Bir Ankraj İçin Ön Koşullar

Sağlam bir ankraj oluşturmanın ilk ön koşulu, kuvveti en az iki ankraj noktası arasında dağıtmaktır. Bunu sağlamak için, iki nokta arasında oluşturulan açının asla 60°’yi aşmaması gerekmektedir. 60°’yi aşan açılar, ankraj noktalarındaki yükü azaltmak yerine artırır ve sistemin güvenliğini tehlikeye atabilir.

Aşağıdaki örnekte, açı derecesi ile ağırlığın oluşturduğu kuvvet arasındaki ilişki gösterilmektedir. Açı 60°’ye ne kadar yakınsa, ankraj noktaları o kadar güvenlidir, çünkü uygulanan kuvvet daha düşük olur.

Güvenlik İçin Dikkat Edilmesi Gereken Bir Diğer Faktör: Düğümler

Güvenlik açısından önemli bir diğer unsur, kullanılan düğümlerdir.

Bu alandaki bazı kişiler, karmaşık düğümlerin daha güvenli olduğu yanılgısına düşebilir. Oysa gerçekte, özellikle yeni başlayanlar için aşırı karmaşık düğümler risk oluşturabilir. Bu tür düğümler, hataların fark edilmeden kalmasına ve dolayısıyla kazalara yol açabilir.

Düğümler, yüksekte çalışma ve ip gerektiren tüm sporlar için hayati öneme sahiptir. Aşağıdaki gibi çeşitli işlevlerde kullanılırlar:

• Emniyet alma
• Ankraj oluşturma
• Zipline sistemleri
• Bağlantı ipleriyle üçüncü şahıs güvenliği (ipin türüne bağlı olarak)
• Halatları birleştirme
• Kurtarma operasyonları

Doğru düğüm seçimi, sistemin genel güvenliğini ve verimliliğini doğrudan etkileyen kritik bir faktördür.

Düğümlerin ne için kullanıldığını daha iyi anlamak için aşağıdaki noktaları her zaman önceliklendirmemiz gerektiğini unutmayalım:

Düğümler kendiliğinden çözülmemelidir.

Bir düğüm, yük altında veya kullanım sırasında gevşeyip açılmamalıdır. Güvenli bir düğüm, belirlenen yük ve hareketlere dayanıklı olmalı ve yalnızca bilinçli bir şekilde çözülmelidir. Bu, kazaları önlemek ve sistemin güvenliğini sağlamak için kritik bir faktördür.

Düğümler, her durumda ve koşulda kolayca yapılabilmelidir.

Bu, özellikle acil durumlar, düşük görüş koşulları veya eldiven giyildiğinde düğümün hızlı ve doğru bir şekilde atılabilmesini sağlar. Pratik, basit ve güvenilir düğümler tercih edilerek, hataların ve olası kazaların önüne geçilebilir.

Düğümler, çekildikten sonra veya halat ıslandığında bile kolayca çözülebilmelidir.

Bazı düğümler, yüksek yük altında sıkışarak çözülmesi zor hale gelebilir. Özellikle ıslak veya kirli halatlar, sürtünme nedeniyle düğümlerin daha da sıkılaşmasına neden olabilir. Bu yüzden, kullanılan düğüm hem güvenli hem de gerektiğinde kolayca çözülebilir olmalıdır.

• Güvenlik: Düğüm, yüksek yükler altında bile çözülmemeli ve güvenli bir şekilde çalışmalıdır.
• Kolay Kontrol Edilebilirlik: Düğüm, görsel ve fiziksel olarak hızlı bir şekilde kontrol edilebilmelidir.
• Kolay Çözülebilirlik: Kullanım sonrasında kolayca açılabilmeli, özellikle yük altındayken sıkışmamalıdır.
• Yük Dağılımı: Düğüm, ip üzerindeki yükü dengeli bir şekilde dağıtmalı ve ipin zayıflamasına neden olmamalıdır.

Bu prensipleri göz önünde bulundurarak düğümleri doğru şekilde kullanmak, yüksekte çalışma ve ip erişimi sistemlerinin güvenliğini artırır.

Düğümün kendiliğinden açılmasını önlemek için, ipin ucu en az halat çapının 10 katı uzunluğunda bırakılmalıdır.

Örneğin:

• 10 mm veya daha büyük çaplı halatlar için 10 ila 15 cm arasında bir güvenlik payı bırakmak iyi bir uygulamadır.

Düğümleri güvenli ve doğru şekilde kullanabilmek için:

• Düğümün nasıl atıldığını tam olarak anlamak ve doğru uygulamak gereklidir.
• Düğümün çalışma prensibini bilmek ve nasıl işlediğini kavramak önemlidir.
• Unutmayı önlemek ve beceriyi geliştirmek için düzenli ve sürekli pratik yapılmalıdır.

Tekrar etmek öğrenmeyi pekiştirir ve düğüm atma konusunda tam hakimiyet sağlar.

MEHMET GÜNEY

SWL, WLL ve MRC arasındaki farkı ve ne zaman kullanılmaları gerektiğini biliyor musunuz?

Safe Working Load (SWL) terimi, özellikle yük taşıma ekipmanları açısından, uzun yıllardır mühendisliğin temel taşı olmuştur.

Genellikle, bir bileşenin minimum kopma yükünün uygun bir emniyet katsayısına bölünmesiyle elde edilen, kaldırılabilecek veya taşınabilecek “güvenli” yük olarak kabul edilirdi.

Avustralya’da, vinçler, kaldırma makineleri ve makara sistemleri için Safe Working Load (SWL) kullanımı tüm endüstrilerde yaygın olarak benimsenmiş, mevzuat ve Avustralya Standartları’nda referans gösterilmiştir.

Wikipedia’nın SWL tanımı şöyledir:

Safe Working Load (SWL), bazen Normal Working Load (NWL) olarak da belirtilir; bir kaldırma ekipmanı, kaldırma cihazı veya aksesuarın, bir kütleyi kaldırmak, asmak veya indirmek için güvenle kullanabileceği kütle veya kuvvettir.

Yaklaşık 20 yıl önce, ABD yasal sonuçları nedeniyle bu terimi kullanmayı bıraktı; birkaç yıl sonra Avrupa ve ISO Standartları da aynı adımı izledi.

Avustralya Standardı 1418.1 “Cranes, Hoists and Winches”

Vinçlerin gereksinimlerini detaylandıran Avustralya Standardı 1418.1, 2002’de revize edildi. Bu revizyonun bir parçası olarak “safe working load” terimi “rated capacity” ile değiştirildi.

Bu versiyonda, SWL kısaltmasına yapılan tüm referanslar da kaldırıldı. AS1418.1’in önsözünde bu değişiklik hakkında şu açıklama yer almaktadır.

“‘Safe working load’ terimi ‘rated capacity’ olarak değiştirilmiş ve ‘güvenli’ kelimesinin yasal önemi nedeniyle diğer kullanımlardan kaçınılmıştır.”

Vinçler, kaldırma makineleri ve makara sistemleri için SWL terimi “Rated Capacity” ile değiştirilmiş; ayrıca, AS4991:2004 Lifting Devices standardında referans verilen, vinç kancasının altındaki kancalar, askılar ve kelepçeler gibi öğelerin kapasitesini tanımlamada Safe Working Load (SWL) yerine Working Load Limit (WLL) kullanılmalıdır.

AS1418.1:2002 – Madde 1.4.8’den Rated Capacity tanımı:

Rated Capacity, belirli bir çalışma konfigürasyonu ve belirli bir kullanım koşulu altında, vinç, kaldırma makinesi veya kaldırma aparatı üzerine uygulanabilecek maksimum toplam yüktür.

Bir vinç, kaldırma makinesi veya makara sisteminde kullanıldığında, Rated Capacity, vinç kancasının altındaki herhangi bir ek aparat, yayılma kirişleri veya kaldırma cihazlarının ağırlığını içerir ve kaldırmanın düz hat çekişi olduğu durumda, vinç, kaldırma makinesi veya makara sisteminin izin verilen maksimum kaldırma kapasitesidir.

Maksimum toplam yük ile karışıklığı önlemek amacıyla, MRC sıklıkla Üretici Tarafından Belirlenen Kapasite (Manufacturers Rated Capacity) veya Maksimum Belirlenen Kapasite (Maximum Rated Capacity) olarak adlandırılır.

WLL’nin tanımı şöyledir:

Çalışma Yükü Limiti (WLL), üretici tarafından belirtilen maksimum çalışma yüküdür. Bu yük, kaldırma ekipmanının arızalanması veya deforme olması için gereken yükten çok daha düşük olan bir kütle veya kuvveti temsil eder (Minimum Kopma Yükü – MBL olarak bilinir). SWL veya WLL, MBL’nin bir emniyet faktörü (SF) ile bölünmesiyle hesaplanır.

Başlangıçta, Çalışma Yükü Limiti tanımı, üreticinin belirttiği öğenin kaldırabileceği maksimum yük için kullanılmış olsa da, günümüzde WLL kavramı, bir öğenin belirli bir konfigürasyon veya uygulamadaki kaldırabileceği maksimum yükü de kapsayacak şekilde genişletilmiştir.

Örneğin, düz çekiş veya kaldırmada tek ayaklı bir tel halat veya zincir askının WLL’si, üretici tarafından belirtilen değerdir; ancak iki adet tek ayaktan oluşan iki ayaklı bir askı kullanıldığında, askılar arasındaki açıya bağlı olarak WLL değeri azaltılır.

WLL, ancak en zayıf veya en düşük WLL’ye sahip bileşen kadar değerlidir. Bu nedenle, belirli bir konfigürasyondaki tüm bileşenlerin işin gerektirdiği yüke uygun olduğundan emin olmak esastır.

Gerekli WLL belirlenirken; kelepçeler, burgu kancaları ve kanca dahil tüm bileşenler, aynı mukavemette malzemelerden üretilmeli ve eşit WLL derecelerine sahip olmalıdır.

Üstten asılı köprü ve portal vinçleri ile monoraylarda WLL kullanımı halen gözlemlense de, teknik olarak MRC kullanılmalıdır.

Özetle:

• SWL aşamalı olarak kaldırılmış olup artık kullanılmamalıdır; SWL’nin yerine MRC’nin kullanılması için tüm makul ve uygulanabilir çabalar gösterilmelidir.
• Tüm vinçler, kaldırma makineleri ve makara sistemleri için MRC kullanılmalıdır. MRC, vinç kirişinin veya bomunun her iki tarafında da açıkça etiketlenmiş olmalıdır.
• Vinç kancasının altındaki tüm kaldırma cihazları için WLL kullanılmalıdır. Kaldırma cihazlarının düzenlenmesinde, WLL değeri azaltılarak buna uygun bir pay dikkate alınmalıdır.

Kaynak : https://www.linkedin.com/pulse/do-you-know-difference-between-swl-wll-mrc-when-used-hughes-cpeng/

Askı Emniyet Kemeri Travması – Gerçek Bir Tehdit mi?

10 Ekim 2023

Askı emniyet kemeri travması, diğer adıyla Ortofstatik İntolerans, askı sendromu veya emniyet kemeri kaynaklı patoloji, uzun zamandır bir çalışanın veya kurtarıcının emniyet kemeriyle havada askıda kalması sonucu bilinç kaybı ve diğer yaralanmalara neden olabileceği düşünülmüştür. Ancak bu olgu, gerçekten düşündüğümüz kadar büyük bir tehdit mi?

Raven RSM olarak, kurtarma tekniklerimizi ve tıbbi tedavi yönergelerimizi, mevcut en iyi kanıt ve araştırmalara dayandırmaya gayret ediyoruz. Teknik Halatla Kurtarma (Technical Rope Rescue) tıbbi tedavi yönergeleri üzerine araştırma yaparken, Raven Tıbbi Müfredat Direktörü Len James, “Askı Travması”nın (Suspension Trauma) güncel düşünce yapısı ve tedavileri hakkında yayınlanan araştırmaları ve kanıtları inceledi ve önemli gözlemlerde bulundu. Bu Raven RSM Bilgi Merkezi (Knowledge Hub) makalesinde, Askı Travması’nın fizyolojisine, tarihçesine, en yeni araştırmalara ve tavsiye edilen tedavi yönergelerine göz atacağız.

Askı Travmasının Patofizyolojisi

Emniyet kemerinin yapısından ve bir düşüş sonrası çalışanın konumlanmasından dolayı, şu durumların gerçekleştiği varsayılmaktadır:

1. Alt ekstremitelerden kan dönüşünde azalma: Kas toplardamar pompasının zayıflaması ve alt uzuvlarda kanın birikmesiyle hücre dışı sıvı yer değiştirir.
2. Metabolik atıkların artması ve bacaklarda asidotik kan
3. Azalmış kalp debisi, olası anksiyete ve hacim şoku başlangıcı, muhtemel kardiyak irritabilite
4. Vagal aracılı bayılma ile ilişkilendirilen kalp atış hızı ve kan basıncında azalma
5. Bilinç kaybı, kalp durması / ölüm

Tarihsel Bağlam

1970’lerin başlarında, bir dizi olgu sunumunda, dağcılık kazalarında yaralanmamış gibi görünen bazı dağcıların, çeşitli sürelerle (90 dakikadan 8 saate kadar) emniyet kemerinde asılı kaldıktan sonra hayatını kaybettiği rapor edilmiştir. Travma bu ölümleri açıklayamıyordu. Bazı dağcılar askıda kaldığı sırada ölmüş, endişe verici bir vakada ise kurban kurtarıldıktan hemen sonra hayatını kaybetmişti. 1972’de, Avusturya’nın Innsbruck şehrinde düzenlenen Uluslararası Dağ Kurtarma Doktorları Konferansı’nda bazı konuşmacılar bu ölümleri açıklamaya çalışmış ve önleme önerileri getirmiştir. Bu öneriler arasında, kurtarılan kişinin “ani” (abrupt) şekilde sırtüstü yatırılmaması tavsiyesi yer almaktaydı; ancak “ani” kavramı net şekilde tanımlanmamıştı. Bu öneriler 30 yıl boyunca göz ardı edilmiştir.

1980’lerin ortasından 1990’ların başına kadar kayda değer iki çalışma gerçekleştirilmiştir:

• Bir çalışmada, katılımcılar pasif şekilde emniyet kemerinde askıda bekletilmiştir. 10 katılımcının 2’sinde kan basıncında önemli bir düşüş görülmüştür.
• Fransız Speleoloji Federasyonu, katılımcıları pasif şekilde emniyet kemerinde askıda bekletmiştir. İlk iki katılımcı, 7. ve 30. dakikalarda bilincini kaybetmiştir. Çalışma yeniden düzenlenip tekrarlandığında, ilk katılımcı 6. dakikada bayılmış ve başka deneme yapılmamıştır.

2000’lerde, İngiltere Sağlık ve Güvenlik İdaresi (Health and Safety Executive), “kaza geçiren kişi asla sırtüstü yatırılmamalıdır” şeklinde bir tedavi standardı yayımlamıştır. OSHA (Amerika Birleşik Devletleri İş Sağlığı ve Güvenliği İdaresi) ise 30 dakikadan uzun süre askıda kalmanın “önemli ölçüde” ölüm riskini artırdığını belirtmiştir. Ayrıca, 2004’te OSHA ve Sağlık bültenlerinde (Suspension Trauma / Orthostatic Intolerance) “Bazı otoritelerin, kurtarılan çalışanın yatay pozisyona çok hızlı şekilde alınmamasını tavsiye ettiğinin” altı çizilmiştir.

2011 yılında Pasquier ve arkadaşları, “hastayı düz yatırmayın” anlayışını çürüten bir klinik inceleme (review) yayımlamıştır.

Son Dönem Laboratuvar Çalışmaları

Lanfranconi 2019

• 40 gönüllü, tam vücut emniyet kemerlerinde askıya alınmıştır.
• Ölçümler: Solunum fonksiyonu ve sistolik kan basıncı
• Sonuçlar: Katılımcıların %10’u syncopal (bayılma) yaşamıştır.

“Solunum paterninin analizi ve kardiyovasküler tepki, beyin hipoksisine (cerebral hypoxia) yol açan dengesizliğin erken ortaya çıkan ve geri döndürülemez şekilde senkopla sonuçlanan bir süreç olduğunu göstermektedir.”

Baszczynski 2022

• 100 kg’lık bir manken kullanılarak farklı emniyet kemeri tasarımlarıyla basınç noktaları ölçülmüştür.
• Hipotez: Emniyet kemeri tasarımı ve bağlantı noktası, askıya bağlı semptomların gelişiminde önemli bir faktördür.

Sonuçlar: Kemer tasarımı, özellikle kasık bölgesindeki basınç üzerinde önemli ölçüde etkili olmuştur.

“Bağlantı noktasının yeri, mankenin yüzeyindeki kemer kayışlarının yarattığı basınç üzerinde önemli etkiye sahipti.”

Son Dönem Çalışmaların Özeti

Önemli bir nokta; mevcut araştırmaların tamamı yalnızca laboratuvar çalışmalarına dayanmaktadır. Pasif askıda kalmayla ilgili fizyolojik değişimlere dair güçlü laboratuvar kanıtları olsa da “Korelasyon mu yoksa Nedensellik mi?” sorusunu sormak gerekir. Her iki çalışmada da deneklerin %10 ila %30’unun bayıldığı ve bu durumun en erken 10 dakikada, ortalama olarak ise 30 dakika civarında başladığı belirtilmiştir. Bunun altında ise farklı nedenler öne sürülmüştür: vagal mekanizma veya serebral hipoksi.

Laboratuvar çalışmaları, kemerde hareketsiz şekilde askıda kalındığında birçok insanda bir şeyler olduğunu açıkça gösteriyor. Aynı zamanda emniyet kemerinin tasarımı ve bağlantı noktası da bu duruma etki ediyor. Ancak bu araştırmanın bazı kısıtlılıkları da var. Sonuçlar, az sayıda laboratuvar çalışmasına dayanıyor ve şu anda daha yüksek kalitede bir kanıt (örneğin Rastgele Kontrollü Çalışmalar veya Meta-Analiz) bulunmuyor.

Başka kanıt olmadığı için, araştırmalar gerçek dünyadaki belgelenmiş vakalara yönelmiştir.

İstatistiksel Analiz

Kanada İşçi Tazminat Kurulları Birliği’nin (Association of Workers’ Compensation Boards of Canada) en güncel verilerine göre 2016-2020 yılları arasında toplam 4731 işyeri ölümü kaydedilmiştir. Bunlardan 1632’si travmatik olarak sınıflandırılmıştır. Önemli bir nokta ise, “Yaşam hattı, emniyet kemeri, lanyard, güvenlik kemeri” birincil nedenli vaka sayısı sıfır olarak belirtilmiştir.

ABD Çalışma Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği İdaresi (OSHA) verilerine göre, 2015-2020 yılları arasında toplam 30.520 ölüm vakası rapor edilmiştir. Bunların içinde, birincil neden kategorisi 775XXX (“Yaşam hattı, lanyard, güvenlik kemerleri, emniyet kemerleri”) olan 7 ölüm kaydedilmiştir.

• 6’sı emniyet kemeri arızası (uygunsuz bağlantı) veya halat kopması olarak açıklanmıştır.
• 1’i “tırmanma kemeri asfiksisi” olarak tanımlanmıştır.

Avrupa’da ise Endüstriyel İple Erişim Ticaret Birliği (Industrial Rope Access Trade Association – IRATA International) verilerine göre, 100.000’den fazla kayıtlı Halat Erişim Teknisyeninin her yıl toplam 22 milyon saatten fazla halat çalışması yaptığı bildirilmektedir. 2017-2021 yılları arasında 5 ölüm vakası rapor edilmiştir:

• 2 ölüm, önceden var olan tıbbi durumlara bağlanmıştır.
• 3 ölüm, yükseklikten düşmeye atfedilmiştir.
• Emniyet kemerinde asılı kalma ile ilgili hiçbir vaka bulunmamaktadır.
• Emniyet kemeriyle askıda kalırken bilinç kaybı yaşanmasına dair hiçbir rapor yoktur.
• “Baş dönmesi/Bayılma/Düşük Kan Basıncı” şeklinde 3 vaka rapor edilmiştir; bunların da sıcak/nemli ortamda çalışmaya bağlı olduğu belirtilmiştir.
• Emniyet kemeri takmak veya askıda kalmak sonucu oluşan herhangi bir yaralanma veya askıya bağlı travma bildirilmemiştir.

Olay Oranı ve Sıklığı

Kuzey Amerika ve Avrupa’daki veri tabanlarından son 5 yıla dair raporlar incelendiğinde, emniyet kemerinde askıda kalmaya bağlı olduğu düşünülen yalnızca bir olası ölümden bahsedilmektedir. Ancak, bu ölümün kesin olarak askı travmasına bağlı olup olmadığı net değildir. İstatistiklere bakıldığında, askı travmasının gerçek hayatta son derece nadir ve alışılmadık bir durum olduğunu söylemek mümkündür.

Raven Önerilen Tedavi Yönergeleri

Kurtarma tıbbı perspektifinden bakıldığında, emniyet kemerinde asılı kalmış herhangi bir kişi için aşağıdaki tedavi yönergeleri dikkate alınmalıdır.

Bilinci Açık Hasta, Emniyet Kemerinde Asılı (Normotermik)

• Kişiyi hareket etmeye teşvik edin.
• Mümkünse, oturur pozisyona getirin.
• Eğer bayılma belirtisi yoksa ve kişi hızlıca kurtarılabiliyorsa, ek bir tedavi gerekmez.

Dayanak:

• Doğrudan kanıt yok, uzman görüşünden çıkarılan sonuçlar.
• Laboratuvar çalışmalarında katılımcılara pasif şekilde asılı kalmaları söylenmiştir ve bu durum %10-30 oranında bayılmayla sonuçlanmıştır. Hareket etmenin bayılma başlangıcını nasıl etkilediğine dair bir çalışma yoktur.
• Kemer basıncı çalışması, oturur pozisyonun kasık bölgesindeki basıncı en aza indirdiğini göstermiştir.

Bilinci Açık Hasta, Emniyet Kemerinde Asılı (Hipotermik)

• Hastayı mümkün olan en kısa sürede yatay pozisyona alın.
• Nazikçe (dikkatlice) taşıyın.
• Hipotermi için gerekli önlemleri uygulayın: İyi şekilde yalıtın ve hastanın kendiliğinden ısınmasına destek olun.
• Eğer bayılma yoksa ve hasta kendiliğinden ısınıyorsa, ek tedaviye gerek yoktur.

Bilinci Kapalı Hasta, Emniyet Kemerinde Asılı

Kurtarma Aşaması

• Kurtarma planını uygulayın ve hastayı mümkün olduğunca çabuk zemine veya güvenli bir yere alın.
• Normotermik bir hasta için, kurtarmayı geciktirmek yerine en hızlı şekilde kurtarmak daha önemlidir.
• Ancak hasta hipotermik ise, erken aşamada yatay pozisyona getirmek faydalı olabilir.

Acil İlk Yardım Aşaması

• Hastayı sırtüstü yatırın ve standart bakım uygulayın. Mevcut yaralanmalara yönelik, eğitim seviyenize uygun normal tedavi protokollerini izleyin. ABC (Hava Yolu, Solunum, Dolaşım) ve vital bulguları yakından takip edin. Hastanın durumunun dinamik şekilde değişebileceğini unutmayın.
• Hasta hipotermik ise, kurtarma sonrası çöküş (post-rescue collapse) riski konusunda dikkatli olun.

Tıbbi Tedavi Aşaması

• Semptom odaklı tedavi, standart tıbbi bakım yönergelerine dayanarak uygulanmalıdır.
• 90 dakikadan uzun süre askıda kalmış herhangi bir hasta için, kas hipoksisine bağlı gecikmiş komplikasyon (ör. Rabdomiyoliz) riski nedeniyle 24 ila 36 saatlik gözlem önerilir.

Sonuç

Son dönemdeki laboratuvar çalışmaları ve istatistiksel verilere bakıldığında, eskiden düşünüldüğü kadar ciddi bir işçi veya kurtarıcı sağlığı tehdidi olarak görülen “Askı Emniyet Kemerinde Travma” olgusunun, günümüzde o kadar büyük bir tehlike arz etmediği anlaşılmaktadır. Bunda emniyet kemerlerindeki teknolojik iyileşmelerin, halat ve düşüş önleme cihazlarının gelişmesinin payı büyüktür. Daha kapsamlı araştırmalara (Rastgele Kontrollü Çalışmalar, Meta-Analiz vb.) ihtiyaç olsa da mevcut kanıtlar, hâlihazırda var olan “en iyi uygulamalar” ile uyumlu tedavi yönergelerini işaret etmektedir.

Kaynaklar

• Patrizio Petrone, ve diğerleri (2021) Fatal and non-fatal injuries due to suspension trauma syndrome: A systematic review of definitions, pathophysiology, and management controversies
• World Journal of Emergency Medicine, 2021; 12(4): 253-260
• Weber, S.A. ve diğerleri (8 Haziran 2020) Suspension Trauma: A Clinical Review
• Cureus 12(6): e8514 DOI 10.7759/cureus.8515
• Harness Suspension Trauma – Is it a real threat?

Yüksekte Çalışmada Sürdürülebilir Güvenlik

Tüm yüksekte çalışma işlerinin kazasızlık, olaysızlık ve tehlike oluşturmama amacı olmalıdır. Bu sebeple bütün projenin güvenli çalışma sistemi ile işletilmesi hayatidir. Bununla birlikte yüksekte çalışma işlerinde alınan güvenlik önlemleri sürdürülebilir olmalıdır.

Yüksekte çalışma, bütün bir sistem olarak ele alınmalıdır. Yüksekte güvenli çalışmanın temel unsurları planlama, yönetim, yeterlilik, çalışma metodu ve uygun ekipman eşit öneme sahiptir ve güvenli çalışma için her biri diğerine bağlıdır.

Her iş ortamının ve çalışma sahasının kendisine özgü problemleri ve riskleri vardır. Yüksekte çalışma metotları elden geldiğince basit tutulması temel hedeftir. Ancak, çalışma koşullarına bağlı olarak karmaşık bir hal alabilir. Karmaşıklık ve risk seviyesini şunlar etkiler:

• Planlama, yönetim
• Çalışma metodu
• Yüksekte çalışacak ekibin belirlenmesi
• Ekipman seçimi ve kullanımı

Planlama ve yönetim

Yüksekte çalışma işlerinde planlama ve yönetimin esas amacı, güvenliği en üst düzeye çıkarmak ve hata riski, olası hadiseler ve yaralanmaları en aza indirmektir, başka bir deyişle güvenli çalışma şeklini sağlamaktır.

Herhangi bir iple erişim projesi ele alınmadan önce en azından aşağıdaki maddeleri tanımlamayan yazılı “iş izin” sistemi hazırlanmış olmalıdır.

• Açık bir yönetim sistemi şeması ile yüksekte çalışacak personelin görev tanımları ve sorumlulukları belirlenmelidir.
• Bir iş güvenliği politikası hazırlanarak, etkili bir iç denetim, gözlem ve değerlendirme prosedürü ve işi kontrol etmeyi kolaylaştıracak düzeltici ve önleyici tedbirler de eklenmelidir.
• Uygun bir risk analizi yapılmalı ve tehlikelerin tanımlanması, olası bir hadisenin değerlendirilmesi ve risklerin minimize edilmesi için alınması gereken önlemler belirlenmelidir.
• Güvenlik metot beyanı ve kurtarma planını da içeren işe özel planlama yapılmalıdır.
• Yetkin, ehil personel seçmek ve bu personelin yetkinliğini gösterir belgeler ile beceri seviyeleri ve deneyim gibi özelliklerini kayıt altına alınmalıdır.
• Ekip içinde uygun iletişim yöntemini seçerek gerekli bilgilerin çalışanlara ulaşmasını sağlanmak.
• Yapılacak işe uygun kişisel koruyucu ekipman ve yüksekte çalışma malzemesi seçilmeli; bu malzemenin muayene kayıtları ile ekipman listesi kayıt altına alınmalıdır.
• Çalışma koşullarını etkileyecek tehlikeli maddeler, makineler, demirbaşlar, aletler ve çevresel tehlikelerle ilgili sorunları çözmeye yönelik özel prosedürler hazırlanmalı ve çalışanlarla paylaşılmalıdır.
• Tehlike tanımlama ve risk değerlendirmesi sahaya özeldir. Bütün tehlikeler tanımlanmalı ve nasıl bertaraf edilebilecekleri ya da bu mümkün değilse riskin nasıl kabul edilebilir bir düzeye indirilebileceği bulunmalıdır. Risk değerlendirmesinde sunulan detaylar, risk ile doğru orantılı olmalıdır. Riskler değerlendirilip ve hesaba katıldıktan sonra, işin gidişatı bu risklerin değerlerini artırmadığı sürece hafif riskler ihmal edilebilir. Tehlike tanımlama ve risk değerlendirme Tehlike tanımlama ve risk değerlendirmesi sahaya özeldir. Bütün tehlikeler tanımlanmalı ve nasıl bertaraf edilebilecekleri ya da bu mümkün değilse riskin nasıl kabul edilebilir bir düzeye indirilebileceği bulunmalıdır. Risk değerlendirmesinde sunulan detaylar, risk ile doğru orantılı olmalıdır. Riskler değerlendirilip ve hesaba katıldıktan sonra, işin gidişatı bu risklerin değerlerini artırmadığı sürece hafif riskler ihmal edilebilir. Tehlike tanımlama ve risk değerlendirmesi yapılacak iş bütün yönlerden ele alarak belgelendirilmelidir. Risk değerlendirmesi, ön görülebilir acil durum senaryolarını ve kurtarma planını içermelidir.

Çalışma Metodu

Çalışma Metodunda Hiyerarşi Yöntemi

• Yüksekte çalışmayı ortadan kaldır
• Aparatlar ile eriş (fırçanın sapının uzatılması, temizlik bezi-çekeceğin sapının uzatılması vb.)
• Tasarım yöntemleri ile işi tamamla (süreklilik gerektirdiği fark edilen çalışma bölgesinin yüksekte çalışma gerektirmeyen yere taşınması; pano – flanş – valf vb.)
• Yerde çalışırmış gibi yüksekte çalışmayı sağla
• İskele
• Sepetli araç
• Platform vb.
• Sınırlama Sistemleri kullanarak çalış
• Çatı-teras-balkon ya da menhol gibi yerlere yaklaşırken düşmeyi engelleyici, tehlikeli alana yaklaşmayı sağlayan sistemler kullan
• Düşme durdurucu sistemler kullanarak çalış
• Düşme ihtimali yüksek ihtimalli olan (tehlikeli bölge içerisinde), korumasız düşmeye yakın yerler-radyo telsiz elektrik iletim kuleleri-merdivenler vb. yerlerde düşüşün durdurulması ve vereceği etkilerin en aza indirilmesi için kullanarak çalış
• İşaretleme belirleme yöntemleri ile çalış
• Diğer tüm seçeneklerin sağlanamadığı durumlarda, güvenli bölgelerde kalmayı kalmak için alan sınırlamasını uyarı için yap

Yüksekte Çalışacak Ekibin Belirlenmesi

• Yüksekte güvenli bir şekilde çalışmak uygun davranış, beceri, fiziksel yeterlilik ve eğitimli personel gerektirir.
• Yüksekte çalışacak personel fiziksel olarak yeterince fit olmalı ve yüksekte güvenle çalışmalarını aksatacak herhangi bir sağlık engeli bulunmamalıdır.
• Yüksekliğe alışkın olmalıdır.
• Yüksekte çalışacak personel, ekip çalışmasına yatkın olmalıdır.
• Güvenlik uygulamalarına sorumlu yaklaşmalı ve profesyonel standartlarda davranmalıdır.
• Yeterli profesyonel veya teknik eğitim, bilgi, gerçek deneyime sahip olmalı, verilen görevleri yerine getirebilme, yapılan işin potansiyel tehlikelerini ön görebilme yetkinliğinde ve disiplininde olmalıdır.
• Sahip olduğu beceri ve aldığı eğitimlerin sınırını anlayabilmelidir.
• Kullanacağı ekipmanı doğru seçebilecek, kullanabilecek bilgi ve deneyimde olmalıdır.
• Yüksekte çalışan herkesin, yüksekten koruma sistemlerine en azından temel düzeyde aşinalığı olması gerekmektedir. Örneğin düşüş durdurma, düşüş engelleme, güvenlik ağı sistemleri; hava yastıkları, mobil yükselen çalışma platformları gibi.

Ekipman Seçimi ve Kullanımı

• Yüksekte yapılacak her işten önce kullanılacak en uygun ekipmanı belirlemek üzere bir değerlendirme yapılmalıdır. Ekipmanlar üretici tarafından sağlanan bilgilere uygun kullanılmalıdır. Bir ekipmanın uygunluğu bilinmediğinde, kullanılmadan önce baştan aşağı değerlendirilmeli ve/veya test edilmelidir.
• Ekipmanın seçimi ve satın alınması, gerekli olan teknik özellikler üzerine yeterli bilgisi olan yetkin bir kişi tarafından veya onayı ile yapılmalıdır.
• Ekipman, kullanıldığı ülkedeki yasal gereksinimleri karşılayacak şekilde seçilmelidir. Genel olarak ulusal ya da uluslararası standartlara uyan ekipman seçilmelidir.
• Seçilecek ekipmanın yük sınırları / minimum statik mukavemeti bilinmelidir.
• Ekipmanın, muayene ve bakım geçmişlerinin tutulması için kayıt tutulmalıdır. Kişisel koruyucu ekipman, yaşam hatları, ankrajlar vb yüksekte çalışma malzemesinin yıllık periyodik bakımı düzenli olarak yapılmalı ve/veya yaptırılmalıdır.
• İşveren tarafından ekipmanların bakımı, onarımı ve bunların kayıt metotları için prosedürler hazırlanmalıdır. Ekipmanın muayene ve onarımı sadece yetkin personel tarafından yapılmalıdır. Gerektiği taktirde muayene ve bakım işlemleri üreticinin temsilcisi veya üçüncü şahıslar tarafından yapılabilir.
• Kullanım öncesi kontrolleri her gün kullanımdan önce yapılması gereken görsel ve dokunsal muayeneden oluşmaktadır.
• Kullanım sonrasında, gerekli temizlik ve kurutmadan sonra ekipman paket yapılmadan serin, kuru, karanlık ve kimyasal olarak nötr bir ortamda fazla ısıdan, ısı kaynaklarından, rutubetten, keskin kenarlardan, paslandırıcılardan, izinsiz erişimden, kemirgenlerden, karıncalardan (formik asit yaydıkları için) ya da diğer muhtemel hasar kaynaklarından uzakta depolanmalıdır. Ekipman mantar saldırısı ve korozyon sebebiyle ıslak depolanmamalıdır.
• Hizmetten çekilen hasarlı veya şüpheli ekipmanın yetkin biri tarafından detaylı muayenesi ve onayı olmadan tekrar hizmete girmesini önlemek amacıyla bir karantina prosedürü oluşturulmalı, gerekli kullanım koşullarını sağlamadığı tespit edilen ürün hizmetten çekilmelidir.
• Bazı ekipman için ömür (örneğin son kullanılmama tarihi gibi) üretici tarafından sağlanmaktadır. Böyle bir sınıra gelmiş olan ekipman başka bir sebepten dolayı hala reddedilmediyse, yetkin bir kişinin kullanılmasında sakınca olmadığını yazılı bir şekilde belirtmemesi durumunda, bir daha kullanılmamak üzere hizmetten çekilmelidir. Kayıtlar derhal güncellenmelidir.

Kaynak: Industrial Rope Access Trade Association, International Code of Practice

Kişisel Düşmeyi Durdurma Sistemlerinin ABC’si

Düşmeye maruz kalan tüm çalışanlar, düşme tehlikelerini tanıma ve mevcut kontrol yöntemleri ve ekipmanlarına aşina olma konusunda yetkili bir kişi tarafından eğitilmelidir.

Maksimum çalışan koruması sağlamak için Kişisel Düşmeyi Durdurma Sisteminin (KDDS) üç temel bileşeni uygun şekilde yerinde olmalıdır. Hiçbiri bu işi tek başına yapamayabilir. Ancak bir araya geldiklerinde düşmeye karşı korumanın ABC’sini oluştururlar ve çalışma alanı güvenliği açısından hayati önem taşırlar.

A, Ankraj / Ankraj Konektörü

Ankraj konnektörleri (bağlama noktaları), bir bağlantı cihazını bir ankraj noktasına sabitler. Ankraj seçimi kritiktir, çünkü bir düşme olması durumunda çalışan o ankraj tarafından tutulacaktır; hayatı da bu ankrajın gücüne bağlıdır. Ankraj kolayca erişilebilir olmalı, daha alçaktaki engellerin üzerinde güvenli bir mesafeye yerleştirilmeli ve çalışan başına 22 kN destekleyebilecek kapasitede olmalıdır.

Ankraj ve ankraj konnektörü arasındaki farka dikkat edin. Örneğin bir ankraj bir I-kiriş olabilir. Bir ankraj konektörü, bağlantıya izin vermek için kirişin etrafına sarılmış sapan veya gergi olabilir.

Aktif Düşmeye Karşı Koruma Sistemleri – Active Fall Protection Systems

Çevre platformları kullanılamıyorsa, aktif sistemler kurun ve çalışanların emniyet kemeri takmasını ve bir baş üstü sisteme bağlanmasını zorunlu kılın. Aktif düşmeye karşı koruma sistemleri, her biri mevcut baş üstü yapıya bağlanan sabit noktalı ankrajları, yatay yaşam hatlarını ve geleneksel kiriş ve monaray sistemlerini içerir.

OSHA’ya (Occupational Safety and Health Administration – İş Güvenliği ve Sağlığı İdaresi – ABD ) göre düşmeye karşı koruma sistemleri “bağlı çalışan başına en az 22 kN destekleme kapasitesine sahip” olmalı veya en az iki güvenlik faktörünü koruyan kalifiye bir kişi tarafından tasarlanan komple bir sistemin parçası olmalıdır. Bu nedenle herhangi bir aktif düşmeye karşı koruma sistemi, nitelikli ve deneyimli bir kişi tarafından tasarlanmalı ve destekleyici yapının analizini içermelidir.

Pasif Düşme Koruma Sistemleri – Passive Fall Protection Systems

OSHA’ya düşme tehlikelerinin ortadan kaldırılamadığı durumlarda Düşme Koruma Kontrolleri Hiyerarşisi göz önüne alındığında, en iyi seçenek pasif bir düşme koruma sistemi kullanmaktır. Bunlar hiçbir özel ekipman veya aktif çalışan katılımı gerektirmez. Bu tür sistemler (örneğin yakalama platformları) çalışma alanının çevresine kurulabilir. Yeterli genişlikte olmalı ve bir çalışanı yakalayacak bir dış korkuluk içermelidir. Ayrıca çalışma platformları olarak da hizmet verebilirler.

Sabit Nokta Ankrajları – Fixed Point Anchors (FPAs)

Entegre edilmesi en kolay aktif sistemler olup, çalışma alanı üzerinde bir dizi sabit nokta ankrajları olabilir. Her sabit nokta ankrajları, şok emici bir bağlantının veya geri sarımlı düşüş durdurucular (GSDD) ile desteklendiği, mevcut baş üstü yapıya sertifikalı bir bağlantı noktasından oluşur. Çalışanlar her sabit nokta ankrajlarının altında yaklaşık 15 derecelik bir aralıkta merkezi olarak çalışır. İş ilerledikçe bitişikte yer alan sabit nokta ankrajlarına geçiş yaparlar ve yüzde yüz bağlantıyı sürdürmüş olurlar. Sınırlı sayıda çalışanın komşu sabit nokta ankrajlarına sık sık geçiş yapması durumunda bu sistem üretkenliği engelleyebilir. Sabit nokta ankrajları ayrıca önemli yapısal sabitleme gerektirir. Bu nedenle hareketli bir ankraj noktası düşünülüne bilir.

Mobil Ankraj Noktaları

Yatay yaşam hatları ve monoray sistemleri, çalışma sırasında kesintisiz koruma sağlar. Her iki sistem de birden fazla çalışan için tasarlanabilir. Her ikisi de GSDD donatılmalı ve savrularak düşmeleri önlemek için çalışma alanı üzerinde merkezi bir konuma yerleştirilmelidir. Birden fazla çalışan için paralel sistemleri düşünülebilir.

Basit tasarımlı yatay yaşam hattı sistemleri set halinde mevcut olup, ancak bunlar genellikle tek açıklıklı uygulamalarla sınırlıdır. Daha karmaşık, yatay yaşam hatları, özel bir şaryo ile ara yaşam hattı destek noktalarından otomatik olarak geçebilen bir geçiş özelliği içerir. Bu sistemler çok açıklıklı olabilir; yatay yaşam hatlarının sapmasını ve maliyetlerini azaltabilirler. Yatay yaşam hattı sistemi güvenilir performans için uygun şekilde ayarlamak amacıyla gerilim gösteren bir mekanizma içermelidir. Ayrıca bir yatay yaşam hattında destekleyici yapıya gelen kuvvetleri azaltmak için şok emici gerektirir.

Genel olarak yatay yaşam hatları, daha yüksek fiyatlı monoray sistemlerine ekonomik bir alternatiftir. Ancak bazı yapılar yatay yaşam hatlarına eşlik eden gerekli ankraj kuvvetlerini kolaylıkla destekleyemez. Bu durumlarda, ihmal edilebilir sapma gösteren ve düzgün çalışma performansı sağlayan monoray sistemleri avantajlı olabilir.

Son olarak, düşme tehlikesine maruz kalan tüm çalışanlar, düşme tehlikelerini tanıma ve mevcut kontrol yöntemleri ve ekipmanlarına aşina olma konusunda yetkili bir kişi tarafından eğitilmelidir.

B, Vücut Giyimi içindir

Tam vücut emniyet kemerleri, her biri belirli işlevlere sahip donanım, perlon ve pedlerden oluşur.

Emniyet kemeri sağlam olmalı ve bağlantı cihazlarına takılması kolay olmalıdır. Büyük boyutlu, aşırı küçük veya garip bileşenlerden veya uyumsuz emniyet kemerlerinden kaçının. Bileşenlerden kasıtsız bağlantı kesilmesine (“açılma” veya “patlama”) dikkat edin. Emniyet kemeri ağlarını veya çalışanları kesebilecek keskin kenarlı donanımlardan uzak tutun.

Sürtünme tokalarında yapı önemlidir. Tam otomatik değilse, emniyet kemeri vücuda uyum için ayarlandıktan sonra gevşeyebilirler. Özellikle sürtünme tokalarında açıkta kalan kısma dikkat edin; bu tür kısımlar devre dışı kalabilir veya yerinden çıkabilir.

Dokuma markalar arasında büyük farklılıklar gösterir. Donanımın içinden takılmadan kayan, sıkı dokunmuş ipliğe sahip sağlam dokumayı seçin. Ağın kesilmesi, yanması, yıpranması vb. durumunda emniyet kemerini kullanımdan kaldırın.

Dokuma, 22 kN çekme dayanımına ilişkin ANSI standardını karşılamalı, yıpranmadan ve büzülmeden geleneksel aşınma testlerine dayanmalı ve doğal hava koşullarına karşı dayanıklı olmalıdır. Sert kimyasal ortamlarda zehirli kimyasal dumanlara ve sıçramalara karşı dayanıklı olması gerekir. Dikiş, düşme sırasında yırtılmayacak kadar güçlü olmalıdır.

Rahat bir uyum sağlamak için dolgu esnek ve ayarlanması kolay olmalıdır. Dolgu aynı zamanda sert hava koşullarına dayanmalı ve şeklini korumalıdır. Dolgu malzemesi soğuk havalarda kırılgan hale gelebileceğinden, nefes alabilen kumaşa ve dayanıklı yapıya sahip dolgu malzemesini seçin.

Kritik Bileşenler, Kritik Uyum

Göğüs, sırt D halkası ve bacak kayışlarının tam oturması gibi rahat bir uyum da uyum açısından çok önemlidir.

Göğüs kemerinin ve arka D halkasının yerleştirilmesi ve bağlanması, emniyet kemerinin uygun şekilde oturması ve güvenliği açısından kritik öneme sahiptir. Göğüs kemerleri göğsün orta kısmına yerleştirilmelidir. Sırt D halkaları sırtın ortasında, kürek kemikleri arasında bulunmalıdır. Her ikisinin de tam oturması için sıkılması gerekir.

Göğüs kemerlerinin ayarlanması kolay olmalı ve düşme kuvvetlerine yırtılmadan veya kırılmadan dayanabilmelidir. Yanlış bağlanırsa kayış, düşme durumunda çalışanın boynunun etrafından kayabilir. Metal donanımlar güvenlik açısından tercih edilen seçimdir; test edildiğinde sürekli olarak 17,8 kN “çekme kuvvetini” karşılaması gerekir.

Uyumluluğu sağlamak için koşum takımlarını uygun şekilde boyutlandırın. Evrensel boyutlandırma mutlaka tüm işlere rahatça uymayabilir. Her bir çalışanın şekline, boyutuna ve özel uygulamasına uyum sağlamak için çeşitli stil ve tasarımları araştırın. Çalışanlar, kordonlara ve diğer bağlantı cihazlarına kolayca uyum sağlayan rahat bir emniyet kemerini daha kolay (ve düzgün bir şekilde) takarlar. Daha iyi emniyet kemeri seçimi, daha iyi uyumluluk ve güvenlik anlamına gelir.

C, Bağlantı Ekipmanı

Emniyet kemerleri ve sabitleme noktaları arasındaki kritik bağlantı, bağlantı ekipmanıdır.

Lanyard, tüm vücut emniyet kemerini bir bağlantı noktasına sabitleyen esnek bir iptir. İki temel kategori vardır: şok emici olmayan ve şok emici olan. Daha yaygın ve daha güvenli olanı, bugün satılan tüm lanyardların çoğunluğunu oluşturan şok emici olan çeşitidir. Düşmeyi durdurmak için şok emici olmayan lanyardlar kullanmayın.

Şok emici lanyardlar düşme sırasında yavaşlama mesafesi sağlayarak, OSHA tarafından belirtildiği ve ANSI tarafından tavsiye edildiği üzere düşmeyi önleyici kuvvetleri yaralanma eşiğinin yüzde 65-80 altına kadar azaltır. En güvenilir olanı, yedek ağ kordonu olarak da kullanılabilen, ağır hizmet tipi boru şeklinde bir dış kılıfla çevrelenmiş özel bir şok emici iç çekirdek malzemesini içerir. OSHA’ya göre, açılma olasılığını azaltmak için tüm kordonların çift etkili, kendiliğinden kapanan, kendiliğinden kilitlenen geçmeli kancalara sahip olması gerekir.

Şok emici paketler, şok emme özelliği sağlamak için şok emici olmayan lanyardlara takılabilir veya içine yerleştirilebilir. Düşme sırasında iç çekirdek, düşmeyi durdurma kuvvetlerini azaltmak için yumuşak bir şekilde genişler. Bazılarında yedek emniyet kayışı bulunur.

Kendiliğinden geri çekilen yaşam hatları (GSDD’lar, düşme sınırlayıcılar, kişisel düşme sınırlayıcılar, yo-yo’lu emniyet kemerleri vb.) alternatif bağlantı cihazlarıdır.

Geleneksel 1,8 metrelik şok emici halatlar, etkinleştirilmeden önce 1,8 metreye kadar serbest düşme mesafesine izin verirken, geri sarımlı düşüş durdurucular, serbest düşüşleri durdurmak için 60 cm daha az bir mesafeye ihtiyaç duyar. Geri sarımlı düşüş durdurucular, daha kısa etkinleştirme ve durdurma mesafeleri sayesinde çalışanların yere çarpma veya daha düşük seviyelerdeki engellere çarpma riskini azaltır. Ayrıca daha kolay kurtarmaya da olanak tanırlar.

Geri sarımlı düşüş durdurucular, standart 1,8 metrelik şok emici halatlara göre daha fazla yatay ve dikey hareket kabiliyeti sağlar. Geri sarımlı düşüş durdurucular, 1,8 metreden 53 metreye kadar çalışma kapasitelerine sahiptir.

Mümkün olduğunda, bir lanyard veya yaşam halatı kullanırken, çalışanı düşme sırasında sallanarak düşme veya sarkaç etkisinden korumak için bağlantı noktasını doğrudan başınızın üzerine yerleştirin.

Tek bir bileşen toplam düşme kuvvetine maruz kalmazken, bağlantı ekipmanı yalnızca bir mukavemet elemanından (ör. perlon, halat, çelik kablo) oluşur. Standartların altında tasarım, düşük kaliteli işçilik, UV ışığına veya kimyasallara aşırı maruz kalma, fiziksel hasar, uygun olmayan depolama veya yetersiz inceleme, ekipmanın arızalanmasına neden olabilir.

Seçimde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bir bağlantı ekipmanı seçerken aşağıdakileri değerlendirin:

• Nem, kir, yağ, gres, asitler, elektrikle ilgili tehlikeler ve ortam sıcaklığı dahil olmak üzere işin türü ve spesifik çalışma sahası koşulları.
• Potansiyel düşme mesafesi genellikle beklenenden daha fazladır. Bağlantı ekipmanın uzunluğunu, yavaşlama sırasındaki uzama uzunluğunu ve çalışanın boyunu göz önünde bulundurun ve ardından bir güvenlik faktörü ekleyin.
• Sistem bileşenlerinin uyumluluğu. Kişisel bir düşüş durdurma sistemi komple bir sistem olarak tasarlanmalı ve test edilmelidir çünkü farklı üreticilerin bileşenleri birbiriyle değiştirilemez veya uyumlu olmayabilir; bu, açılmaya neden olabilir.
• Ürün kalitesi. OSHA yönetmelikleri ABD kanunları olup federal bir kurum tarafından uygulansa da, ANSI standartları müfettiş olmadan kendi kendine uygulanır. ANSI yönergelerine göre belirtilen performansı hafife almayın.

ABC’ler

Kişisel düşüş durdurma sisteminin başarısızlığının sonuçları ciddi ve geniş kapsamlı olabilir: çalışanların yaralanması veya ölümü, davalar, daha yüksek sigorta ve çalışan tazminatı primleri ve işten kaybedilen zaman. En iyi düşmeye karşı koruma güvenlik kültürleri ABC’lerle başlar.

Kaynak: https://ohsonline.com/Articles/2015/07/01/The-ABCs-of-Personal-Fall-Arrest-Systems.aspx?Page=3

İplerin Korunması

Yüksekte çalışma, iple erişimde kullandığımız iplerin (ankraj hatlarının) her zaman uygun şekilde korunmasını sağlamak hayati önem taşımaktadır.

Ulaşılabilir en iyi koruma yöntemini belirlemek için hiyerarşik bir yaklaşım benimsenmelidir.

• Tanımlayın (tehlike)
• Kaldır (tehlike)
• Kaçının (tehlike)
• Koru (tehlikeye karşı)
• Doğrulayın

IRATA Konu Sayfası 06’ya (https://irata.org/downloads/2241), ICOP Ek P’ye (https://irata.org/downloads/2055) ve Kenar Yönetimi posterine (https://irata.org/downloads/) bakın. 3103).

Yüksekte Çalışma Eğitimini Kimler verebilir ?

► Yüksekte çalışma eğitimini verebilmek için hangi sertifikayı / belgeyi almak gerekir? İş güvenliği uzmanları da bu eğitimi verebilir mi?

İş sağlığı ve güvenliği mevzuatında yüksekte çalışma eğiticisi diye bir tanım veya yüksekte çalışma eğitici belgesi diye bir belge tipi veya zorunluluğu yoktur. Benzer şekilde mevzuatımızda IRATA veya SPRAT gibi belgelere sahip olma zorunluluğuna da yer verilmemiştir.

Yüksekte çalışma ile ilgili eğitim, Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 13. Maddesinde belirtilen kişi veya kurumlar tarafından verilebilir.

Yani uzmanlık alanı yüksekte çalışmaya uygun olması kaydıyla bu eğitimi işyerinde görevli iş güvenliği uzmanı da verebilir.

► Bir işyerinde iş güvenliği uzmanı görevlendirilmiş olsa dahi yüksekte çalışma eğitimi dışarından farklı bir kişi veya kurumdan alınabilir mi?

Gerekli görülmesi halinde yüksekte çalışma ile ilgili eğitim; iş güvenliği uzmanı yerine Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 13. maddesinde belirtilen diğer kişi ve kuruluşlardan da alınabilir.

Kimlerin yüksekte çalışma eğitimi alması zorunludur ?

Yapı işlerinde olsun veya olmasın yüksekte çalışmanın söz konusu olduğu her iş veya işyeri için çalışanlara Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri gereği yaptıkları işe özgü olarak yüksekte çalışma ile ilgili eğitim verilmesi gerekir.

Bu işyeri Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği kapsamında ise bu Yönetmeliğin Ek-4 bölümünün “Yüksekte Çalışma” başlığı altında yer alan 2. maddesinin (g) bendinde “Bu alanlarda çalışanlara yüksekte çalışmayla ilgili tehlikeler, riskler, kontrol tedbirleri ve güvenli çalışma yöntemleri konularında eğitim verilir.” hükmünde yer alan hususlar da dikkate alınmalıdır.

İple Erişim Nedir ?

İple erişim, pratik ip sistemleri kullanılarak çalışanların iskele, sepet ve hava platformu olmadan ulaşımı zor bölgelere erişimini sağlayan bir çeşit iş konumlandırma sistemidir. Başlangıçta tırmanışta ve mağaracılıkta kullanılan tekniklerden geliştirilmiştir. İple erişim teknisyenleri erişim ve çalışma yapmak için, kemerleri üzerinde asılıyken, ip üzerinde iniş, çıkış ve yan geçiş yaparlar. Bazen bir iş oturağı kullanılabilir. İp desteği tamamen bir düşüş olasılığını ortadan kaldırma amaçlıdır fakat ana hattındaki olası bir başarısızlığa karşı ayrıca düşüş durdurucu yedek bir sistem kullanılır. Ek sistem genellikle ikinci bir ip hattının kullanılması ile oluşturulur.